تمهيد سوم [ خداشناسى در صنعت ] بدانكه در تكسّب به حرفه و صنعت اگر كه كسى را ديدهء بصيرت باشد ابواب و مفاتيح انواع معرفت خود و خداوند و صفات او و كيفيت صانعيت و افعال و آيات او گذارده و نموده شده است . پس خوشا به حال نيكبختى و همايون فكرتى كه در حرفه و صنعت خود ، مطالعه انواع معارف و خودشناسى و خداشناسى را بنمايد و جام جهان نماى را در خود بيابد و به فوز « من عرف نفسه فقد عرف ربه » « 1 » برسد و از كأس و انهار و وَ فِي أَنْفُسِكُمْ أَ فَلا تُبْصِرُونَ « 2 » سيراب و شاداب گردد . بلى هر عامل عملى و هر صانع صنعتى مثلا نجّار مىبيند كه شكل و هيأت سرير كه در كتم عدم و حيّز امكان بوده اوّلا و قبل از ايجاد و اظهار آن ، علم او به امكان و به شدنى آن بر وجه مخصوص و حكم و منافع و مصالح مخصوصهء آن ، احاطه نموده است به نحوى كه علم او به آن ، قبل از ايجاد آن ، مثل همان علم اوست به آن ، بعد از ايجاد آن ، بر يك نحو و بدون تفاوت علم او بالنسبه به اجزاء كبير سرير و صغير و لطيف آن و شكل هيأت سرير را از روى علم و به مقتضاى آن بيرون و بوجود مىآورد . پس بايد كه به همين نحو بداند كه خداوند تبارك و تعالى كه خالق و صانع تمام مخلوقات و مصنوعات است آنها را از كتم عدم ، بوجود مىآورد و فيض وجود را بر آنها ،

--> ( 1 ) . بحار 2 : 32 / 22 ( 2 ) . ذاريات : 21